Sınav döneminde sürekli aynı sayfayı tekrar tekrar okuma takıntısı nasıl aşılır?
Son zamanlarda, özellikle sınav dönemlerinde, ders çalışırken inanılmaz bir takıntı geliştirdim. Bir sayfayı okuduğumu biliyorum ama içimden bir ses ‘tam anlamadın, bir daha oku’ diyor. Bazen aynı paragrafı 5-6 kez okuduğum oluyor ve bu beni çok yoruyor. Zamanımın çoğu bu tekrarlara gidiyor ve konuları yetiştirememekten korkuyorum. Sanki bir kez daha okumazsam sınavda her şeyi unutacakmışım gibi bir panik hissediyorum. Bu durum beni hem fiziksel olarak yoruyor hem de motivasyonumu düşürüyor. Bu takıntılı düşünce ve davranışlardan nasıl kurtulabilirim?
Murat BİLİM Psikolog
Öncelikle, bu durumun sınav dönemi gibi stresli zamanlarda ortaya çıkmasının oldukça anlaşılır olduğunu belirtmek isterim. Zihniniz, önemli gördüğü bir konuda 'hatasız' ve 'mükemmel' olmak isteyebilir, bu da 'yeterince anlamadım' endişesiyle aynı içeriği tekrar tekrar okuma dürtüsüne yol açabilir. Bu aslında kaygının bir dışavurumu olarak görülebilir. Kendinize şunu hatırlatmanız faydalı olabilir: Bir bilgiyi öğrenmek, onu kelimesi kelimesine ezberlemek değil, anlamını kavramaktır. Bir paragrafı ilk okumanızda genellikle ana fikri zaten almış olursunuz.
Bu dürtüyle başa çıkmak için küçük adımlar deneyebilirsiniz. Örneğin, bir sayfayı okurken, elinize bir kalem alıp anahtar kelimelerin altını çizmek veya kenarına kendi cümlelerinizle küçük notlar almak, 'anladığınızı' somutlaştırmanıza ve tekrar okuma ihtiyacınızı azaltmanıza yardımcı olabilir. Kendinize bir zaman sınırı koymayı da deneyebilirsiniz: 'Bu bölümü 20 dakikada bitireceğim' deyip, ne olursa olsun bir sonraki bölüme geçmek. İlk başta bu, kaygıyı artırabilir ancak zamanla beyninize 'tekrar okumadan da konuyu anlayıp ilerleyebildiğinizi' öğretecektir.
Bu tekrarlayıcı davranışlar, günlük işlevselliğinizi önemli ölçüde etkilemeye ve size sıkıntı vermeye başladıysa, bu durum obsesif kompulsif belirtilerle ilişkili olabilir. Özellikle sınav kaygısı ve mükemmeliyetçilikle birleştiğinde, bu tür takıntılar daha da belirgin hale gelebilir. Bu noktada, bu düşünce ve davranış kalıplarının kökenini anlamak ve onlarla daha sağlıklı baş etme yolları geliştirmek için bir uzmandan destek almak en doğru adım olacaktır. Bir psikolog veya psikiyatrist, size bilişsel davranışçı terapi gibi, bu alanda etkinliği kanıtlanmış yöntemlerle yardımcı olabilir.
Unutmayın, sınav başarısı, konuları hatasız ve sonsuz tekrarlarla çalışmaktan çok, dengeli, planlı ve verimli bir çalışma düzeniyle gelir. Kendinize karşı şefkatli olun ve bu sürecin bir parçası olarak ortaya çıkan bu zorluğu profesyonel rehberlikle aşabileceğinize inanın.
Psikolog Murat Bilim Sorunuza Özel Bunları Önerdi
Uzmanınız bu konuyla ilgili faydalı bulacağınız kaynakları sizin için seçti.
