Tırnak yeme psikolojik temellidir. Yetişkin ya da çocuk olsun, tırnak yeme kısa sürede bıraktırılabilir. Tırnakları ya da tırnakların etrafındaki deriyi farkında olmadan ısırma, koparma, atma ya da yeme durumudur.
Diş gıcırdatma
Dudak derisini yolma
Saç koparma
gibi stresin fiziksel davranışa dönüşmüş formlardan biridir. Özellikle çocuklukta yaşanan stresli ve sıkıntılı olaylar tırnak yeme alışkanlığının ortaya çıkmasına neden olabilir. Her ne kadar isteyerek yapılıyormuş gibi görünse de tırnak yeme bilinç dışı bir davranıştır. Tırnak yiyen kişi kesinlikle bu konuda baskı altına alınmamalıdır. Zaten tırnak yeme davranışının temelinde de endişe ve stres vardır. Tırnak yeme alışkanlığı gençlerin yarısında dönem dönem ortaya çıkar.
Çocuklarda Tırnak Yeme
Çocuklarda tırnak yeme genellikle problemlerin ve çocuğun bir şeyleri içine attığının göstergesi olur. Eğer bu konuda çocuğunuzu uyarırsanız, çocuk dikkatinizi çekmek için ya da size kızgınlığını ifade etmek için tırnak yemeye başlayacaktır. Çocukların yarısı tırnaklarını yer. Her tırnak yeme durumu aynı öneme sahip değildir. Öncelikle çocukla güzelce konuşup yaptığı şeyin zararlı olduğunu anlatın. Ancak tırnağını yerken uyarmayın.
Tırnak Yemenin Zararları
- Şeytan tırnağını yemek midenizde enfeksiyona sebep olabilir.
- Tırnak arasından ağza sürekli pislik geçişi olur. Özellikle bağırsak kurtlarının yumurtaları tırnak arasında toplanır. Bağırsak kurdu olan biri parazit tedavisi görse bile tırnağın arasında biriken parazit yumurtaları tekrar kişiye bulaşır.
- Tırnak yapısında bozukluk ve dişlerde çarpıklık oluşabilir.
Çocuklarda ve Yetişkinlerde Tırnak Yeme Hakkında Merak Edilenler
Tırnak yeme (onikofaji), tırnakları, tırnak etlerini veya çevresindeki deriyi ısırma, koparma veya yeme davranışıdır. Genellikle stres, kaygı, sıkıntı veya yoğun düşünce anlarında ortaya çıkan, çoğunlukla otomatik ve farkında olmadan yapılan bir dürtü kontrol bozukluğudur. Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir.
Çocuklarda tırnak yeme alışkanlığı genellikle psikolojik temellidir. Stres, kaygı, korku, güvensizlik hissi, aile içi çatışmalar, okul sorunları, kardeş kıskançlığı veya bir alışkanlık olarak model alma gibi faktörler tetikleyebilir. Çocuk, içsel gerilimi bu fiziksel davranışla dışa vurabilir. Bu bir uyum ve başa çıkma mekanizması olarak görülebilir.
Yetişkinlerde tırnak yeme alışkanlığını bırakmak için öncelikle altta yatan stres veya kaygı kaynaklarını anlamak önemlidir. Davranışçı teknikler (farkındalık geliştirme, alternatif davranışlar bulma), tırnak bakımı yaptırmak, acı oje kullanmak ve tetikleyici durumları not etmek faydalı olabilir. Ancak, alışkanlık derinse ve kişinin kontrolü dışındaysa, bir psikologdan profesyonel destek almak en etkili yoldur.
Tırnak yeme, genellikle Obsesif-Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar kategorisinde değerlendirilen bir 'dürtü kontrol bozukluğu' olarak görülür. Sıklıkla kaygı bozuklukları (yaygın kaygı, sosyal kaygı), obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) belirtileri, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve stresle ilişkilendirilir. Tek başına bir psikiyatrik tanı değil, altta yatan bir zorluğun belirtisi olabilir.
Tırnak yeme, tırnak yatağında kalıcı deformasyon, enfeksiyon (paronişi), diş eti hasarı, diş minesinde aşınma ve çarpılma, ağız yoluyla bakteri ve virüs bulaşması (özellikle el hijyeni zayıfsa) gibi fiziksel sağlık sorunlarına yol açabilir. Ayrıca, sosyal utanç ve özgüven sorunlarına neden olarak kişinin yaşam kalitesini etkileyebilir.
Çocuğunuza kızma, cezalandırma veya sürekli uyarmaktan kaçının. Bu davranışı onaylamadığınızı sakin bir dille ifade edin. Onun yerine, 'Merak ediyorum, bir şey seni üzüyor veya endişelendiriyor olabilir mi?' gibi duygularını anlamaya yönelik konuşun. Stres kaynaklarını azaltmaya çalışın. Alternatif aktiviteler (stres topu, sakız çiğneme) önerin. Davranış devam ederse ve çocuğunuzun işlevselliğini bozuyorsa, bir çocuk psikoloğundan destek almayı düşünün.