Yalnız yaşıyorum, uyumadan önce dış kapıyı kilitlediğim halde defalarca kontrol ediyorum. Kilitlediğimden emin olamıyorum?
Son dönemde eve geldiğimde yorgun ve gergin oluyorum. Mersin’de yalnız yaşıyorum ve özellikle uyumadan önce kapıyı kilitlediğimden emin olamıyorum. Kilitlediğimi biliyorum, hatta bazen sesini duyuyorum, ama içimdeki yoğun bir endişe ve güvensizlik hissi beni tekrar tekrar kalkıp kontrol etmeye zorluyor. Bazen bu döngü 4-5 defa tekrarlanıyor ve uykuya dalmamı engelliyor. Kendime ‘yeter artık’ desem de, ‘ya gerçekten açıksa?’ düşüncesi zihnimi kemiriyor ve kalkıp tekrar kontrol ediyorum. Bu durum beni çok yoruyor ve iş performansımı da etkilemeye başladı. Bu sürekli kontrol etme ihtiyacı ve takıntılı düşünceler Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) belirtisi olabilir mi?
Murat BİLİM Psikolog
Yalnız yaşamanın da bu güvenlik kontrol ihtiyacını tetikleyebileceğini göz önünde bulundurmak önemli. Zihninizdeki 'ya açıksa?' düşüncesi (obsesyon) ve bunu bastırmak için tekrarlanan kontrol davranışları (kompulsiyon), Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) olarak değerlendirilebilecek örüntüler olabilir. Ancak unutmayın ki, her kontrol davranışı veya kaygı OKB anlamına gelmez; stres dönemlerinde birçok insan benzer deneyimler yaşayabilir.
Bu döngüyü kırmak için atabileceğiniz bazı somut adımlar olabilir. Örneğin, kapıyı kilitlerken bunu yüksek sesle söylemek ('Şimdi kapıyı kilitledim') ve o anı bilinçli olarak zihninize kaydetmek, daha sonraki şüphe anlarında size referans olabilir. Bir diğer adım, kontrol etme dürtüsü geldiğinde, hemen harekete geçmek yerine bir süre beklemeyi denemek olabilir. Bu bekleme süresini başlangıçta kısa tutup (örneğin 5 dakika) zamanla artırmak, dürtüyle baş etme becerinizi güçlendirebilir. Ayrıca, gün içindeki stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya hafif fiziksel aktiviteler gibi rahatlama tekniklerini deneyebilirsiniz.
Bu tarz takıntılı düşünce ve davranışlar günlük işlevselliğinizi (örneğin uyku ve iş performansınızı) belirgin şekilde etkilemeye başladıysa, bu artık baş etmekte zorlandığınız bir noktaya geldiğinin bir göstergesi olabilir. Bu noktada, bu durumu tek başınıza yönetmek zorunda değilsiniz. OKB ve kaygı bozukluklarında, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve özellikle Maruz Bırakma ve Tepki Önleme (MBTÖ) gibi yöntemler bu tür düşünce ve davranış döngülerini kırmakta oldukça etkili olabilmektedir.
Unutmayın, yaşadığınız sıkıntı geçerli ve önemli. Kendinize karşı sabırlı olun ve profesyonel bir rehberlik almanın gücünü küçümsemeyin. Doğru destekle, bu kontrol döngüsünden kurtulmak ve zihninizde daha fazla huzur bulmak mümkün. Bizi arayıp randevunuzu oluşturabilirsiniz.
Psikolog Murat Bilim Sorunuza Özel Bunları Önerdi
Uzmanınız bu konuyla ilgili faydalı bulacağınız kaynakları sizin için seçti.
