Çocuğumun el yıkama takıntısı ve okulda yaşadığı zorluklar için ne yapabilirim?
10 yaşındaki oğlum, son birkaç aydır ellerini sürekli yıkama ihtiyacı hissediyor. Özellikle okuldan eve geldiğinde, kapı tokmağına, sıralara veya başkalarının değdiğini düşündüğü her yere dokunduğunda, dakikalarca ellerini yıkıyor. Bazen derisi kızarana ve tahriş olana kadar bu davranışı sürdürüyor.Öğretmeni de ders sırasında sık sık lavaboya gitmek istediğini ve bu durumun dikkatini dağıttığını söyledi. Onu bu kadar endişelendiren şeyin ne olduğunu sorduğumda, ‘mikrop kapmaktan ve bize bulaştırmaktan çok korkuyorum’ diyor. Onun bu korku ve takıntıları içinde boğulduğunu görmek beni çok üzüyor ve çaresiz hissediyorum. Bu durumla nasıl başa çıkabilirim ve ona nasıl yardımcı olabilirim?
Murat BİLİM Psikolog
Çocuğunuzun yaşadığı bu zorlu süreçte hissettiğiniz endişe ve çaresizliği anlıyorum. Bir ebeveyn olarak onun sıkıntısını görmek ve nasıl yardım edeceğinizi bilememek gerçekten yorucu olabilir. Çocukluk döneminde ortaya çıkabilen takıntılı düşünce ve davranışlar, çocuğun günlük işlevselliğini etkilediğinde, aileler için kaygı verici bir hal alır. Oğlunuzun yaşadığı yoğun korku ve bu korkuyu azaltmak için tekrarlayıcı şekilde el yıkaması, onun için oldukça sıkıntı verici olmalı.
Bu tür takıntılar ve zorlantılar genellikle temelde yatan yoğun bir kaygı veya belirsizliğe karşı geliştirilen bir kontrol mekanizması olarak işlev görebilir. Çocuğunuzun 'mikrop kapma' korkusu, aslında daha geniş bir endişenin veya kontrol edemediği bir durumun sembolik ifadesi olabilir. Öncelikle, onun duygularını küçümsemeden veya davranışlarını eleştirmeden dinlemek çok önemlidir. 'Bu senin için çok zor olmalı' gibi ifadelerle duygularını onaylayarak, güvenli bir iletişim alanı oluşturabilirsiniz.
Pratik olarak, yavaş ve kademeli bir yaklaşım faydalı olabilir. Örneğin, birlikte, el yıkama süresini kısaltmaya yönelik küçük, ulaşılabilir hedefler belirleyebilirsiniz. Bu süreçte sabırlı olmak ve küçük ilerlemeleri kutlamak önemlidir. Ayrıca, kaygıyı azaltmak için alternatif başa çıkma becerileri geliştirmesine yardımcı olabilirsiniz. Derin nefes alma, dikkatini başka bir aktiviteye yönlendirme veya kaygısını çizerek/ yazarak ifade etme gibi yöntemler, duygularını düzenlemesinde destekleyici olabilir.
Unutmayın ki, bu tür takıntılı düşünce ve davranışlar çocuğun sosyal, akademik ve duygusal gelişimini etkilemeye başladığında, bir çocuk ve ergen psikiyatristi veya bu alanda deneyimli bir psikologtan profesyonel destek almak en sağlıklı yoldur. Bir uzman, durumu kapsamlı bir şekilde değerlendirerek, çocuğunuzun ihtiyaçlarına uygun, kanıta dayalı müdahale yöntemleri (örneğin, Bilişsel Davranışçı Terapi teknikleri) konusunda size ve çocuğunuza rehberlik edebilir. Bu süreçte sizin sakin ve destekleyici tutumunuz, çocuğunuz için en büyük güven kaynağı olacaktır.
Psikolog Murat Bilim Sorunuza Özel Bunları Önerdi
Uzmanınız bu konuyla ilgili faydalı bulacağınız kaynakları sizin için seçti.