Aşırı ani gerileme
Beklenenden çok daha hızlı ve şiddetli biçimde, önceden kazanılmış beceri veya işlevlerin kaybı; genellikle travma, hastalık veya yoğun stres sonrası ortaya çıkar.
Aşırı ani gerileme, bireyin daha önce edindiği bilişsel, duygusal, sosyal veya motor becerilerin beklenmedik bir hızda ve yoğunlukta kaybıdır. Normal gelişimsel gerilemelerden farklı olarak, bu durum tetikleyici bir olay (örneğin travma, ciddi hastalık, kayıp veya aşırı stres) sonrasında günler veya haftalar içinde belirginleşir. Çocuklarda daha sık gözlenmekle birlikte yetişkinlerde de görülebilir.
Belirtileri / Özellikleri
Belirtiler arasında konuşma becerisinde gerileme (örneğin kekemelik, tek kelimeli ifadeler), tuvalet eğitimi kaybı, yeme içme gibi öz bakım becerilerinde bozulma, sosyal geri çekilme, aşırı bağımlılık ve duygusal patlamalar sayılabilir. Birey daha önce başardığı görevleri artık yapamaz hale gelir.
Sebepleri / Mekanizması
Psikolojik mekanizmalar arasında travma sonrası regresyon, aşırı kaygıya karşı bilinçdışı bir savunma, bağlanma figüründen ayrılık veya ihmal öne çıkar. Fiziksel nedenler (nörolojik hastalıklar, enfeksiyonlar) da dışlanmalıdır. Ani gerileme, bireyin baş edemediği bir durum karşısında daha güvenli bir gelişim evresine geçici olarak dönmesi olarak yorumlanır.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Becerilerdeki kayıp birkaç gün içinde düzelmiyorsa, günlük işlevselliği ciddi şekilde etkiliyorsa veya buna fiziksel semptomlar (ateş, baş ağrısı) eşlik ediyorsa bir çocuk psikiyatristi veya klinik psikoloğa danışılması önerilir. Özellikle travma sonrası ortaya çıkan gerilemelerde erken müdahale önemlidir.