Aşırı ani durağanlık

Aşırı ani durağanlık, katatonik şizofreni başta olmak üzere bazı psikiyatrik bozukluklarda gözlenen, bireyin aniden hareketlerini durdurarak uzun süre hareketsiz kalması ve çevresel uyaranlara tepki vermemesi durumudur. Bu belirti, katatoni spektrumunun bir parçası olup, motor ve davranışsal işlevlerde ciddi bir yavaşlama veya durma ile karakterizedir.

Belirtileri / Özellikleri

Aşırı ani durağanlık yaşayan kişi, saatlerce aynı pozisyonda kalabilir, konuşma ve hareket etme yetisini kaybeder. Çevresel uyaranlara (ses, dokunma) yanıt vermez, yüz ifadesi donuklaşır. Bu durum, mutizm (konuşmama) ve stupor (bilinç bulanıklığı olmaksızın tepkisizlik) ile birlikte görülebilir.

Sebepleri / Mekanizması

Nörobiyolojik olarak, dopamin ve GABA sistemlerindeki dengesizliklerin katatoniye yol açtığı düşünülmektedir. Beynin motor kontrol merkezlerindeki işlev bozukluğu, hareketin başlatılmasını engeller. Psikolojik faktörler arasında aşırı stres veya travmatik deneyimler tetikleyici olabilir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Kişi uzun süre hareketsiz kalıyorsa, yemek yeme, su içme gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamıyorsa veya kendine zarar verme riski varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır. Aşırı ani durağanlık, altta yatan bir psikiyatrik bozukluğun belirtisi olabilir ve klinik bir psikoloğa danışılması önerilir.