Literatür tarama dürtüsü
Sürekli ve kontrol edilemeyen bir şekilde tıbbi literatür, makale veya vaka raporlarını tarama dürtüsü; genellikle sağlık kaygısı ile ilişkilidir.
Literatür tarama dürtüsü, bireyin sürekli ve kontrol edilemeyen bir biçimde tıbbi literatür, bilimsel makale, vaka raporları veya sağlıkla ilgili belgeleri tarama ihtiyacı hissetmesidir. Bu durum genellikle sağlık kaygısı (hipokondri) veya obsesif-kompulsif spektrum bozuklukları ile ilişkilendirilir. Birey, belirtileri hakkında bilgi edinmek, doğrulama aramak veya rahatlama sağlamak amacıyla saatlerce literatür tarayabilir; ancak bu eylem çoğu zaman kaygıyı artırır ve kısır döngüye yol açar.
Belirtileri / Özellikleri
Belirtiler arasında günde birkaç saat boyunca tıbbi yayınları okuma, aynı konuyu farklı kaynaklardan defalarca kontrol etme, okunan bilgileri günlük yaşamda sürekli düşünme, okuma sonrası kaygının geçici olarak azalması ancak kısa sürede geri gelmesi sayılabilir. Birey, bu dürtüyü durduramadığında yoğun huzursuzluk ve endişe hisseder.
Sebepleri / Mekanizması
Literatür tarama dürtüsü, genellikle sağlıkla ilgili belirsizliğe tahammülsüzlük, mükemmeliyetçilik, kontrol ihtiyacı ve felaketleştirme bilişsel çarpıtmalarından beslenir. Beyindeki ödül ve tehdit sistemleri arasındaki dengesizlik, tekrarlayan bilgi arama davranışını pekiştirebilir. Ayrıca, internetin kolay erişilebilirliği bu dürtüyü tetikleyebilir.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Eğer literatür tarama dürtüsü günlük işlevselliği bozuyor, aşırı zaman alıyor, yoğun kaygı veya sıkıntıya yol açıyorsa bir klinik psikoloğa danışılması önerilir. Özellikle bu davranışın ardından rahatlama yerine kaygı artışı yaşanıyorsa, bilişsel davranışçı terapi gibi kanıta dayalı müdahaleler faydalı olabilir.