Bireysel gerileme

Bireysel gerileme, psikolojide bir bireyin daha önce edindiği gelişimsel becerileri (örneğin dil, sosyal etkileşim, öz bakım) kaybederek daha erken bir döneme ait davranış kalıplarına dönmesi durumudur. Bu durum, özellikle çocukluk döneminde otizm spektrum bozukluğu (OSB) gibi nörogelişimsel farklılıklarda sıkça görülür, ancak yetişkinlerde travma, yoğun stres veya nörolojik hastalıklar sonucu da ortaya çıkabilir. Gerileme, geçici veya kalıcı olabilir ve altta yatan nedenin belirlenmesi önemlidir.

Belirtileri / Özellikleri

Bireysel gerilemenin belirtileri, kaybedilen becerilere bağlı olarak değişir. Dil gerilemesi durumunda daha önce konuşan çocuk kelime dağarcığını kaybeder veya hiç konuşmaz hale gelir. Sosyal gerilemede göz teması azalır, oyun becerileri basitleşir. Öz bakım gerilemesinde tuvalet eğitimi kaybı yaşanabilir. Yetişkinlerde ise işlevsellikte düşüş, unutkanlık ve duygusal dalgalanmalar görülebilir.

Sebepleri / Mekanizması

Bireysel gerilemenin nedenleri arasında nörogelişimsel bozukluklar (OSB, Rett sendromu), travmatik yaşantılar, ağır stres, nörolojik hastalıklar (epilepsi, demans) ve psikiyatrik durumlar (şizofreni, dissosiyatif bozukluklar) yer alır. Mekanizma olarak, beyindeki sinir ağlarının hasar görmesi veya psikolojik savunma mekanizması olarak bilinçdışı bir geri çekilme söz konusu olabilir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Bir çocukta veya yetişkinde daha önce kazanılmış becerilerin kaybı fark edildiğinde, özellikle kaybın hızlı ilerlemesi veya birden fazla alanı etkilemesi durumunda bir çocuk psikiyatristi, nörolog veya klinik psikoloğa danışılması önerilir. Erken müdahale, gerilemenin nedenine bağlı olarak iyileşme şansını artırabilir.