Yeme bozukluğu hissi
Yeme bozukluğu hissi, kişinin yeme davranışlarına dair yoğun kaygı, kontrol kaybı veya suçluluk duymasıdır; genellikle yeme bozukluklarının habercisidir.
Yeme bozukluğu hissi, bireyin yeme alışkanlıkları, vücut ağırlığı veya şekliyle ilgili sürekli bir endişe, suçluluk veya kontrol kaybı yaşaması durumudur. Bu his, klinik bir tanı olmamakla birlikte, yeme bozukluklarının (anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza, tıkınırcasına yeme bozukluğu) erken belirtisi olabilir. DSM-5’te doğrudan yer almaz, ancak yeme bozukluklarına özgü bilişsel ve duygusal örüntülerle ilişkilidir.
Belirtileri / Özellikleri
Yeme bozukluğu hissi, yemek yedikten sonra aşırı suçluluk veya utanç duyma, yeme miktarını kontrol edememe korkusu, kalori veya besin içeriğiyle aşırı zihinsel meşguliyet, gizli yeme davranışları ve vücut imajına dair çarpık algılar içerebilir. Birey, normal yeme durumlarında bile yoğun kaygı yaşayabilir.
Sebepleri / Mekanizması
Bu hissin kökeninde biyolojik, psikolojik ve sosyokültürel faktörler etkileşir. Mükemmeliyetçilik, düşük benlik saygısı, travma öyküsü, medyanın zayıflık idealini dayatması ve aile içi yeme tutumları rol oynayabilir. Nörobiyolojik düzeyde, ödül ve dürtü kontrol sistemlerindeki dengesizlikler (örneğin dopamin ve serotonin yolları) yeme davranışı üzerindeki kontrol kaybı hissine katkıda bulunur.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Yeme bozukluğu hissi günlük işlevselliği bozmaya başladığında, kilo kaybı veya alımı belirginleştiğinde, sosyal izolasyon veya fiziksel sağlık sorunları (halsizlik, sindirim problemleri) ortaya çıktığında bir klinik psikoloğa danışılması önerilir. Erken müdahale, yeme bozukluğunun tam gelişmesini önleyebilir.