Tutum amacı

Tutum amacı, bireyin belirli bir nesne, kişi veya durum karşısında sahip olduğu tutumu doğrultusunda hareket etme niyetini ifade eder. Planlı Davranış Teorisi’ne göre, tutum amacı davranışın en yakın belirleyicisidir ve tutum ile davranış arasında köprü görevi görür. Bireyin tutumu ne kadar güçlü ve olumlu ise, o yönde davranış sergileme amacı da o kadar yüksek olur.

Özellikleri

Tutum amacı, niyetin belirli bir hedefe yönelik olması, zamansal bir çerçeve içermesi ve eylem planı ile ilişkili olmasıyla karakterize edilir. Ayrıca, bireyin algıladığı kontrol ve sosyal normlar da amacın oluşumunda etkilidir. Örneğin, bir kişinin sağlıklı beslenmeye yönelik olumlu tutumu, ancak bu yönde bir niyet geliştirdiğinde davranışa dönüşebilir.

Mekanizması

Tutum amacının oluşumunda üç temel faktör rol oynar: tutumun kendisi (davranışa yönelik değerlendirme), öznel normlar (sosyal baskı) ve algılanan davranışsal kontrol (kişinin davranışı gerçekleştirme konusundaki öz-yeterliliği). Bu faktörlerin birleşimi, bireyin belirli bir davranışı yapma niyetini belirler. Örneğin, bir kişinin egzersiz yapma amacı, egzersize yönelik tutumu, çevresinin beklentileri ve egzersiz yapabileceğine olan inancı tarafından şekillenir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Tutum amacı ile davranış arasında sürekli bir uyumsuzluk yaşanıyorsa (örneğin, sağlıklı yaşam amacına rağmen sürekli sağlıksız davranışlar sergileniyorsa), bu durum altta yatan psikolojik engellerin varlığına işaret edebilir. Ayrıca, bireyin kendi amacını gerçekleştirme konusunda yoğun kaygı veya çaresizlik hissetmesi durumunda klinik bir psikoloğa danışılması önerilir.