Travma memnuniyeti
Travma sonrası kişinin yaşadığı olumsuz deneyimden bilinçdışı bir tatmin duyması, çoğunlukla mağdur rolüne bağlı kazanımlarla ilişkilidir.
Travma memnuniyeti, bireyin yaşadığı travmatik bir olaydan bilinçdışı düzeyde haz veya tatmin duyması durumudur. Bu kavram, psikanalitik kuramda savunma mekanizmalarıyla açıklanır; kişi travmayı tekrarlayarak veya mağdur kimliğini sürdürerek ikincil kazançlar elde edebilir. Travma memnuniyeti, klinik olarak travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) veya karmaşık travma sonrası tepkilerle ilişkili olabilir, ancak doğrudan bir tanı kriteri değildir.
Belirtileri / Özellikleri
Travma memnuniyeti yaşayan bireylerde sıklıkla görülen özellikler şunlardır: travmatik olayı sürekli anlatma veya hatırlama ihtiyacı, mağdur rolünden vazgeçememe, travma sayesinde ilgi veya bakım görme, travmayı kimliğin merkezine koyma. Bu durum, kişinin iyileşme sürecini engelleyebilir ve terapiye direnç göstermesine yol açabilir.
Sebepleri / Mekanizması
Psikanalitik yaklaşıma göre travma memnuniyeti, bilinçdışı çatışmaların ve bastırılmış dürtülerin bir yansımasıdır. Kişi, travmatik deneyimi tekrarlayarak (tekrarlama zorlantısı) geçmişteki kontrol edilemeyen durumu sembolik olarak kontrol etmeye çalışır. Ayrıca, mağduriyetin getirdiği ikincil kazançlar (örneğin, sosyal destek, sorumluluklardan kaçış) bu tatmini pekiştirebilir. Nörobiyolojik olarak, travma sırasında salgılanan endorfinlerin bağımlılık yapıcı etkisi de söz konusu olabilir.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Travma memnuniyeti belirtileri, kişinin günlük işlevselliğini bozuyorsa, travmatik olayla ilgili takıntılı düşünceler veya davranışlar varsa veya iyileşme süreci tıkanmışsa, bir ruh sağlığı uzmanına danışılması önerilir. Klinik bir psikolog veya psikiyatrist, travma odaklı terapiler (EMDR, bilişsel davranışçı terapi) ile bu durumun ele alınmasına yardımcı olabilir.