Tıkınırcasına yeme bozukluğu
Tıkınırcasına yeme bozukluğu, tekrarlayan aşırı yeme ataklarıyla karakterize, kontrol kaybı hissi eşliğinde görülen bir yeme bozukluğudur.
Tıkınırcasına yeme bozukluğu (Binge Eating Disorder), kişinin kısa bir süre içinde normalden belirgin şekilde fazla miktarda yemek yediği ve bu sırada yeme davranışı üzerinde kontrol kaybı yaşadığı tekrarlayan ataklarla tanımlanan bir yeme bozukluğudur. DSM-5’te ayrı bir tanı kategorisi olarak yer alır ve bulimia nervozadan farklı olarak, bu atakları telafi edici davranışlar (kusma, aşırı egzersiz vb.) izlemez.
Belirtileri / Özellikleri
Tıkınırcasına yeme atakları sırasında birey, normalden çok daha hızlı yemek yer, rahatsız edici derecede doyana kadar yemeye devam eder, fiziksel açlık duymadığı halde büyük miktarlarda yiyecek tüketir ve yeme davranışından utanç, suçluluk ya da tiksinti duyar. Ataklar en az haftada bir kez, üç ay süreyle tekrarlar. Kişi genellikle yalnızken yer ve yediklerinin miktarından utanç duyar.
Sebepleri / Mekanizması
Tıkınırcasına yeme bozukluğunun nedenleri biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin etkileşimini içerir. Genetik yatkınlık, beyindeki ödül ve dürtü kontrol mekanizmalarındaki farklılıklar, duygu düzenleme güçlükleri, düşük benlik saygısı, beden memnuniyetsizliği ve diyet yapma öyküsü risk faktörleri arasındadır. Ayrıca çocukluk çağı travmaları ve ailede yeme bozukluğu öyküsü de etkili olabilir.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Tekrarlayan aşırı yeme atakları, kontrol kaybı hissi ve bu duruma eşlik eden yoğun suçluluk, utanç ya da sıkıntı yaşanıyorsa, bir ruh sağlığı uzmanına başvurulması önerilir. Erken müdahale, bozukluğun kronikleşmesini ve obezite, diyabet gibi eşlik eden sağlık sorunlarının gelişmesini önlemeye yardımcı olabilir. Klinik bir psikoloğa danışılması önerilir.