Şema terapi

Şema terapi, özellikle kronik ve yaygın psikolojik sorunları olan bireyler için geliştirilmiş, bütünleştirici bir psikoterapi yaklaşımıdır. Jeffrey Young tarafından oluşturulan bu yöntem, erken dönem uyumsuz şemalar (çocukluk ve ergenlikte oluşan, kişinin kendisi ve dünyayla ilgili olumsuz temel inançlar) ve bu şemalarla başa çıkmak için geliştirilen uyumsuz başa çıkma stilleri üzerine odaklanır. Şema terapi, bilişsel davranışçı terapi, bağlanma kuramı, psikodinamik yaklaşımlar ve Gestalt terapi gibi farklı ekollerin tekniklerini birleştirir.

Belirtileri / Özellikleri

Şema terapinin hedeflediği erken dönem uyumsuz şemalar, kişinin duygu, düşünce ve davranışlarını olumsuz yönde etkileyen kalıplardır. Örneğin, terk edilme, duygusal yoksunluk, güvensizlik, kusurluluk, yetersizlik gibi şemalar sık görülür. Bu şemalar, kişinin ilişkilerinde, iş hayatında ve genel yaşam kalitesinde sorunlara yol açar. Şema terapi, bu şemaları ve onlara eşlik eden başa çıkma stillerini (kaçınma, aşırı telafi, teslim olma) fark etmeyi ve değiştirmeyi amaçlar.

Sebepleri / Mekanizması

Erken dönem uyumsuz şemalar, genellikle çocukluk ve ergenlikte karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlar (güvenli bağlanma, özerklik, özgür ifade, gerçekçi sınırlar vb.) sonucu gelişir. Travmatik deneyimler, ihmal, istismar veya aşırı koruyucu ebeveyn tutumları şema oluşumuna zemin hazırlar. Şema terapi, bu şemaların yetişkinlikte nasıl tetiklendiğini ve sürdürüldüğünü anlamaya yardımcı olur.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Şema terapi, özellikle uzun süredir devam eden, tekrarlayan ve kişinin yaşamını önemli ölçüde olumsuz etkileyen psikolojik sorunlar (kronik depresyon, kaygı bozuklukları, kişilik bozuklukları, yeme bozuklukları) için uygundur. Kişi, kendini sürekli olarak benzer olumsuz ilişki döngüleri içinde buluyor, duygusal tepkilerini kontrol etmekte zorlanıyor veya geçmiş travmalarının etkisinden kurtulamıyorsa, bir klinik psikoloğa danışılması önerilir.