Şema terapi yaşam tatması

Şema terapi yaşam tatması, Jeffrey Young’ın şema terapisi modelinde tanımlanan, erken dönem uyumsuz şemaların (EUS) tetiklenmesi sonucu bireyin duygusal ihtiyaçlarını karşılamak için bilinçdışı olarak kullandığı üç temel başa çıkma stilinden biridir. Bu stil, kişinin şemayla bağlantılı duygulardan kaçmak yerine, o şemayı doğrulayacak veya pekiştirecek davranışlar sergilemesiyle karakterizedir. Örneğin, terk edilme şeması olan biri, sürekli olarak kendini terk edecek partnerler seçerek şemayı ‘tatmış’ olur.

Belirtileri / Özellikleri

Yaşam tatması sergileyen bireyler, şemalarının tetiklenmesine yol açan durumları bilinçdışı olarak arar veya yaratır. Bu durum, şemanın yarattığı acıya alışkın olma ve bu acının tanıdık gelmesiyle ilişkilidir. Örneğin, duygusal yoksunluk şeması olan kişi, duygusal olarak mesafeli partnerler seçer ve bu ilişkide şemasını ‘tatmış’ olur. Bu stil, kişinin şemayı değiştirmek yerine onaylamasına neden olur.

Sebepleri / Mekanizması

Yaşam tatması, erken çocukluk döneminde karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlar sonucu oluşan şemaların bir ürünüdür. Birey, şemanın tetiklenmesini önlemek yerine, onu doğrulayacak ortamlar yaratarak bir tür ‘kontrol’ hissi kazanır. Bu mekanizma, şemanın yarattığı acının tanıdık ve öngörülebilir olması nedeniyle güvenlik hissi sağlar. Ancak uzun vadede şemanın pekişmesine ve işlevsiz davranış döngülerinin sürmesine yol açar.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Yaşam tatması stili, kişinin ilişkilerinde, iş hayatında veya duygusal iyi oluşunda tekrarlayan sorunlara neden oluyorsa, bir klinik psikoloğa danışılması önerilir. Özellikle aynı türden olumsuz deneyimlerin sürekli tekrarlanması, şema terapi gibi yaklaşımlarla ele alınabilir. Profesyonel destek, şemaların fark edilmesini ve daha sağlıklı başa çıkma stillerinin geliştirilmesini sağlar.