Şema terapi yaşam küçüklüğü
Şema terapi yaşam küçüklüğü, bireyin kendini diğerlerinden daha değersiz, yetersiz ve küçük hissetmesine yol açan erken dönem uyumsuz şemadır. Sosyal ortamlarda sürekli dışlanma ve aşağılanma korkusu yaşanır.
Şema terapi yaşam küçüklüğü, Jeffrey Young’ın şema terapisi modelinde tanımlanan 18 erken dönem uyumsuz şemadan biridir. Bu şema, bireyin kendini başkalarına kıyasla daha değersiz, yetersiz, önemsiz ve küçük hissetmesiyle karakterizedir. Kişi, çevresi tarafından sürekli eleştirileceği, dışlanacağı veya aşağılanacağı endişesi taşır. Bu durum, sosyal kaygı, içe kapanma ve mükemmeliyetçi davranışlarla kendini gösterebilir.
Belirtileri / Özellikleri
Yaşam küçüklüğü şemasına sahip bireyler, başarılarını küçümseme, sürekli başkalarıyla karşılaştırma yapma, eleştiriye aşırı duyarlılık ve sosyal ortamlarda geri planda kalma eğilimindedir. Kendilerini ifade etmekte zorlanır, onaylanma ihtiyacı duyarlar. Bu şema, depresyon ve sosyal anksiyete bozukluğu ile sıklıkla birlikte görülür.
Sebepleri / Mekanizması
Genellikle çocukluk döneminde ebeveynlerin aşırı eleştirel, küçümseyici veya karşılaştırmalı tutumları sonucu gelişir. Kardeşler arası rekabet, akran zorbalığı veya sürekli başarısızlık deneyimleri de bu şemanın oluşumuna katkıda bulunur. Birey, içselleştirdiği bu olumsuz mesajları yetişkinlikte de sürdürür.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Bu şema, kişinin iş, okul ve sosyal yaşamında belirgin işlev kaybına yol açıyorsa, sürekli kaygı, düşük özgüven veya depresif belirtiler eşlik ediyorsa bir klinik psikoloğa danışılması önerilir. Şema terapi, bu kalıpların değiştirilmesinde etkili bir yaklaşımdır.