Şema terapi deseni

Şema terapi deseni, bireyin erken çocukluk döneminde oluşan uyumsuz şemaların (örneğin terk edilme, duygusal yoksunluk) ve bu şemalarla baş etmek için geliştirdiği baş etme biçimlerinin (kaçınma, aşırı telafi, teslim olma) yetişkinlikteki ilişkilerde ve davranışlarda tekrarlayan bir örüntü haline gelmesidir. Bu desen, bireyin farkında olmadan aynı sorunlu durumları yeniden yaratmasına yol açar.

Belirtileri / Özellikleri

Şema terapi deseninin belirtileri arasında sürekli benzer tipte partner seçme, iş veya sosyal ortamlarda aynı çatışmaları yaşama, duygusal tepkilerin yoğun ve orantısız olması, kişinin kendini sürekli aynı olumsuz kalıplar içinde bulması yer alır. Birey, bu desenin farkında olmayabilir veya değiştirmekte zorlanabilir.

Sebepleri / Mekanizması

Şema terapi deseninin temelinde erken çocukluk döneminde karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlar (güvenlik, kabul, özerklik) yatar. Bu ihtiyaçların karşılanmaması, uyumsuz şemaların oluşmasına neden olur. Beyin, bu şemaları doğrulayan deneyimleri arayarak ve yorumlayarak deseni pekiştirir. Baş etme biçimleri ise kısa vadede rahatlama sağlasa da uzun vadede deseni sürdürür.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Eğer kişi, ilişkilerinde, iş hayatında veya duygusal durumunda sürekli tekrarlayan, rahatsız edici örüntüler fark ediyor ve bu örüntüler yaşam kalitesini düşürüyorsa, bir ruh sağlığı uzmanına danışılması önerilir. Özellikle şema terapi, bu tür derinlemesine desenlerin değiştirilmesinde etkili bir yaklaşımdır.