Panik atak gerçekleşmesi

Panik atak gerçekleşmesi, bireyin beklenmedik bir anda yoğun bir korku veya rahatsızlık hissi yaşadığı, genellikle 10 dakika içinde zirveye ulaşan ve fiziksel belirtilerle (çarpıntı, terleme, titreme, nefes darlığı, göğüs ağrısı, baş dönmesi, uyuşma, sıcak/soğuk basması) birlikte seyreden bir kaygı nöbetidir. Bu durum, DSM-5’te tanımlanan panik bozukluğun temel bileşenidir ve sıklıkla kontrolü kaybetme, çıldırma veya ölüm korkusu gibi bilişsel belirtilerle de ilişkilidir.

Belirtileri / Özellikleri

Panik atak sırasında bireyde en az dört fiziksel veya bilişsel belirti görülür: kalp çarpıntısı, terleme, titreme, nefes darlığı, boğulma hissi, göğüs ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi, üşüme veya ateş basması, uyuşma, gerçek dışılık hissi (derealizasyon) veya kendine yabancılaşma (depersonalizasyon), kontrolü kaybetme korkusu, ölüm korkusu. Ataklar genellikle 20-30 dakika sürer ancak nadiren daha uzun olabilir.

Sebepleri / Mekanizması

Panik atakların kesin nedeni bilinmemekle birlikte, biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Beyindeki amigdala ve locus coeruleus gibi bölgelerin aşırı duyarlılığı, sempatik sinir sisteminin ani aktivasyonuyla savaş-kaç tepkisinin tetiklenmesine yol açar. Ayrıca genetik yatkınlık, stresli yaşam olayları, kaygıya duyarlılık ve felaketleştirici düşünce kalıpları da risk faktörleri arasındadır.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Panik ataklar tekrarlayıcı hale gelirse, sürekli yeni atak geçirme korkusu (beklenti anksiyetesi) gelişirse veya ataklar nedeniyle kişi günlük yaşamını kısıtlamaya başlarsa (örneğin, evden çıkmaktan kaçınma) bir ruh sağlığı uzmanına başvurulmalıdır. Ayrıca, fiziksel belirtiler kalp krizi gibi tıbbi durumları taklit edebileceğinden, öncelikle bir doktor tarafından organik nedenlerin dışlanması önemlidir. Klinik bir psikoloğa danışılması önerilir.