Panik atak deseni
Panik atak deseni, beklenmedik ve tekrarlayan panik ataklar ile bu atakların tekrarlayacağına dair sürekli bir kaygının eşlik ettiği bir klinik tablodur.
Panik atak deseni, aniden ortaya çıkan, yoğun korku veya rahatsızlık hissiyle karakterize panik atakların belirli bir sıklıkta ve öngörülemez şekilde tekrarlamasıdır. Bu desen, kişinin yeni bir atak geçirme endişesiyle yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir. Panik atak deseni, panik bozukluğun temel özelliğidir ve DSM-5’te tanımlanmıştır.
Belirtileri / Özellikleri
Panik atak deseninde, ataklar genellikle aniden başlar ve 10 dakika içinde zirveye ulaşır. Belirtiler arasında çarpıntı, terleme, titreme, nefes darlığı, boğulma hissi, göğüs ağrısı, bulantı, baş dönmesi, üşüme veya ateş basması, uyuşma, gerçek dışılık hissi ve kontrolü kaybetme korkusu yer alır. Ataklar arasında kişi, yeni bir atak geçirme veya atakların sonuçları hakkında sürekli bir endişe yaşar.
Sebepleri / Mekanizması
Panik atak deseninin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, biyolojik, genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Beyindeki amigdala gibi korku merkezlerinin aşırı duyarlılığı, nörotransmitter dengesizlikleri (örneğin serotonin ve norepinefrin) ve stresli yaşam olayları tetikleyici olabilir. Ayrıca, panik atak geçiren kişilerde bedensel duyumları felaketleştirme eğilimi yaygındır.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Tekrarlayan panik ataklar yaşanıyorsa, atakların tekrarlayacağına dair sürekli bir kaygı varsa veya bu durum günlük işlevselliği bozuyorsa bir klinik psikoloğa danışılması önerilir. Erken müdahale, panik bozukluğun kronikleşmesini önleyebilir ve bilişsel davranışçı terapi gibi kanıta dayalı tedavilerle semptomlar kontrol altına alınabilir.