Kendilik yaşam tehdidi

Kendilik yaşam tehdidi, bireyin kendi yaşamını sonlandırmaya yönelik düşünceler, planlar veya eylemler bütünüdür. Bu terim, intihar girişimleri, hazırlık davranışları ve ölümcül kendine zarar verme eylemlerini içerir. DSM-5’te ayrı bir tanı kategorisi olmayıp, majör depresyon, borderline kişilik bozukluğu gibi durumlarla ilişkilendirilir. Acil psikiyatrik değerlendirme gerektiren bir durumdur.

Belirtileri / Özellikleri

Kendilik yaşam tehdidi belirtileri arasında ölümle ilgili sık düşünceler, intihar planları yapma, veda notları yazma, değerli eşyaları dağıtma, riskli davranışlarda artış ve sosyal izolasyon yer alır. Bireyde umutsuzluk, çaresizlik, yoğun duygusal acı ve kendine yönelik nefret duyguları gözlenebilir. Davranışsal olarak alkol-madde kullanımında artış, uyku ve iştah değişiklikleri de eşlik edebilir.

Sebepleri / Mekanizması

Kendilik yaşam tehdidinin nedenleri biyopsikososyal bir çerçevede ele alınır. Biyolojik faktörler arasında serotonin düzeyindeki düşüklük, genetik yatkınlık sayılabilir. Psikolojik etmenler arasında travma, kayıp, değersizlik hissi, problem çözme becerilerinde yetersizlik bulunur. Sosyal faktörler ise sosyal destek eksikliği, ekonomik zorluklar, ayrımcılık ve damgalanmayı içerir. Bu faktörlerin etkileşimi, bireyin yaşamına son verme eğilimini artırabilir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Eğer bir kişi intihar düşüncelerinden bahsediyor, intihar planı yapıyor veya kendine zarar verme davranışları sergiliyorsa derhal profesyonel yardım alınmalıdır. Ayrıca umutsuzluk, yoğun duygusal acı, sosyal geri çekilme gibi belirtiler varsa bir ruh sağlığı uzmanına danışılması önerilir. Acil durumlarda 112 veya intihar önleme hatları aranmalıdır. Unutulmamalıdır ki kendilik yaşam tehdidi tedavi edilebilir bir durumdur ve erken müdahale hayat kurtarıcıdır.