İnkar mekanizması
İnkar mekanizması, bireyin rahatsız edici gerçeklikleri, dürtüleri veya duyguları bilinçdışı olarak reddetmesiyle işleyen bir savunma mekanizmasıdır.
İnkar mekanizması, psikanalitik kuramda tanımlanan bir savunma mekanizmasıdır. Birey, kaygı veya acı veren bir dış gerçekliği, içsel dürtüyü ya da duyguyu bilinçdışı bir şekilde reddeder. Örneğin, ciddi bir hastalık teşhisi alan kişi ‘Bu benim başıma gelmez’ diyerek durumu inkar edebilir. Bu mekanizma, geçici bir başa çıkma stratejisi olarak işlev görebilir, ancak kronikleştiğinde uyum sorunlarına yol açar.
Belirtileri / Özellikleri
İnkar mekanizmasının belirtileri arasında açık gerçekleri kabul etmeme, konuyu değiştirme, mantıksız iyimserlik ve duygusal tepkisizlik sayılabilir. Birey, başkaları tarafından bariz görülen bir sorunu görmezden gelir. Örneğin, alkol bağımlısı bir kişi içki içme alışkanlığını inkar edebilir. Bu durum, kişinin sorunla yüzleşmesini geciktirir.
Sebepleri / Mekanizması
İnkar, egonun aşırı kaygıya karşı geliştirdiği bir savunmadır. Freudyen kurama göre, bilinçdışı çatışmaların yarattığı kaygıyı azaltmak için ortaya çıkar. Birey, kabul edilmesi zor bir gerçeği geçici olarak yok sayarak benlik bütünlüğünü korur. Travma, yas veya ciddi hastalık gibi durumlarda sık görülür.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
İnkar mekanizması, işlevselliği bozacak düzeyde devam ediyorsa (örneğin, tedavi gerektiren bir hastalığın inkarı, bağımlılığın sürmesi) klinik bir psikoloğa danışılması önerilir. Uzun süreli inkar, psikolojik ve fiziksel sağlığı olumsuz etkileyebilir.