Hayal erteleme hedefi
Hayal erteleme hedefi, bireyin gerçekçi olmayan, ulaşılması güç hayallerini erteleyerek bunların peşinden gitmekten kaçınmasıdır; bu durum genellikle düşük öz yeterlilik ve başarısızlık korkusuyla ilişkilidir.
Hayal erteleme hedefi, bireyin sahip olduğu büyük hayalleri veya hedefleri sürekli olarak ertelemesi ve bu hedeflere yönelik eyleme geçmekten kaçınması durumudur. Bu kavram, erteleme davranışının özel bir biçimi olup, genellikle hayallerin gerçekçi olmayan veya ulaşılması çok zor olarak algılanmasından kaynaklanır. Birey, hayalini gerçekleştirmek için gerekli adımları atmak yerine, bu hayali gelecekte bir zamana erteler ve böylece olası başarısızlık veya hayal kırıklığından kendini korur.
Belirtileri / Özellikleri
Hayal erteleme hedefinin başlıca belirtileri arasında, bireyin hayallerinden sık sık bahsetmesi ancak bu hayallere yönelik somut adımlar atmaması, hedefleri için sürekli olarak ‘henüz zamanı değil’ veya ‘ileride yaparım’ gibi bahaneler üretmesi, hayalini gerçekleştirme konusunda düşük öz yeterlilik hissi ve başarısızlık korkusu yer alır. Birey, hayalini gerçekleştirmek için gereken çabayı göstermek yerine, günlük rutinlere veya daha kolay ulaşılabilir hedeflere yönelir.
Sebepleri / Mekanizması
Hayal erteleme hedefinin altında yatan mekanizmalar arasında, mükemmeliyetçilik, düşük öz saygı, başarısızlık korkusu ve erteleme alışkanlığı sayılabilir. Birey, hayalinin büyüklüğü karşısında yetersizlik hissedebilir ve bu nedenle harekete geçmekten kaçınır. Ayrıca, hayali gerçekleştirmenin getireceği sorumluluk ve risklerden kaçınma eğilimi de bu durumu pekiştirir. Zamanla, bu erteleme davranışı bir alışkanlık haline gelir ve birey hayallerinden vazgeçmese bile onları sürekli olarak erteler.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Hayal erteleme hedefi, bireyin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiliyorsa, sürekli bir pişmanlık ve tatminsizlik hissine yol açıyorsa veya depresyon, kaygı bozukluğu gibi ruhsal sorunlarla birlikte görülüyorsa profesyonel destek alınması önerilir. Bir psikolog, bireyin erteleme davranışının altında yatan nedenleri keşfetmesine, gerçekçi hedefler belirlemesine ve harekete geçme motivasyonunu artırmasına yardımcı olabilir.