Majör depresyon
Majör depresyon, en az iki hafta süreyle çökkün duygudurum, ilgi kaybı ve işlevsellikte bozulma ile karakterize bir duygudurum bozukluğudur.
Majör depresyon (klinik depresyon olarak da bilinir), DSM-5’te tanımlanan, en az iki hafta süreyle neredeyse her gün çökkün duygudurum, ilgi veya zevk kaybı (anhedoni), enerji düşüklüğü, uyku ve iştah değişiklikleri, değersizlik hissi, konsantrasyon güçlüğü ve intihar düşünceleri gibi belirtilerle seyreden bir duygudurum bozukluğudur. Bu belirtiler, kişinin sosyal, mesleki veya diğer önemli işlevsellik alanlarında klinik olarak anlamlı sıkıntıya veya bozulmaya neden olur.
Belirtileri / Özellikleri
Majör depresyonun temel belirtileri arasında depresif duygudurum (üzgün, boş, umutsuz hissetme), ilgi veya zevk kaybı (daha önce keyif alınan aktivitelere karşı ilgisizlik), önemli kilo kaybı veya alımı, uykusuzluk veya aşırı uyuma, psikomotor ajitasyon veya retardasyon, yorgunluk veya enerji kaybı, değersizlik veya suçluluk duyguları, konsantrasyon güçlüğü veya kararsızlık, ölüm veya intihar düşünceleri yer alır. Belirtiler en az iki hafta süreyle hemen her gün bulunmalıdır.
Sebepleri / Mekanizması
Majör depresyonun etiyolojisi çok faktörlüdür. Biyolojik etkenler arasında genetik yatkınlık, nörotransmitter dengesizlikleri (serotonin, noradrenalin, dopamin), nöroendokrin anormallikler (hipotalamik-hipofiz-adrenal eksen aktivasyonu) ve beyin yapısındaki değişiklikler (hipokampus hacminde azalma) sayılabilir. Psikososyal faktörler arasında travmatik yaşam olayları (kayıp, istismar), kronik stres, düşük sosyal destek, olumsuz bilişsel kalıplar ve kişilik özellikleri (nevrotiklik) yer alır. Biyopsikososyal model, bu faktörlerin etkileşiminin depresyon gelişiminde rol oynadığını öne sürer.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Depresif belirtiler iki haftadan uzun sürdüğünde, günlük işlevselliği belirgin şekilde etkilediğinde (iş, okul, ilişkiler), intihar düşünceleri veya kendine zarar verme davranışları varsa, psikotik belirtiler (sanrılar, varsanılar) eşlik ediyorsa veya belirtiler şiddetliyse bir ruh sağlığı uzmanına (psikolog, psikiyatrist) başvurulması önerilir. Erken müdahale, tedavi başarısını artırır ve kronikleşmeyi önler.