Majör depresyon yaşam riski

Majör depresyon yaşam riski, majör depresif bozukluk (MDB) tanısı almış bireylerde intihar davranışı (düşünce, girişim veya tamamlanmış intihar) geliştirme olasılığını tanımlar. Bu risk, depresyonun şiddeti, kronik seyri ve eşlik eden psikiyatrik ya da tıbbi durumlarla yakından ilişkilidir. DSM-5 ve ICD-11’de MDB tanı kriterleri arasında intihar düşüncesi yer almakta olup, klinik değerlendirmede yaşam riski ayrıca ele alınır.

Belirtileri / Özellikleri

Majör depresyon yaşam riski, doğrudan gözlemlenebilir bir belirti olmamakla birlikte, bazı klinik göstergeler riski artırır: yoğun umutsuzluk, değersizlik hissi, ölümle ilgili tekrarlayan düşünceler, intihar planı yapma, geçmiş intihar girişimi öyküsü, sosyal izolasyon ve anhedoni (zevk alamama). Ayrıca ajitasyon veya psikomotor yavaşlama gibi davranışsal değişiklikler de risk sinyali olabilir.

Sebepleri / Mekanizması

Yaşam riskinin altında biyopsikososyal faktörler yatar. Biyolojik olarak, serotonin ve noradrenalin gibi nörotransmitter dengesizlikleri dürtü kontrolünü ve duygu düzenlemeyi etkiler. Psikolojik etkenler arasında çaresizlik öğrenilmişliği, bilişsel çarpıtmalar (örn. siyah-beyaz düşünme) ve problem çözme becerilerinde yetersizlik sayılabilir. Sosyal faktörler ise travma, kayıp, yalnızlık, ekonomik zorluklar ve damgalanma gibi stresörleri içerir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Majör depresyon belirtileri (örneğin sürekli üzüntü, ilgi kaybı, uyku ve iştah değişiklikleri) iki haftadan uzun sürerse, özellikle ölüm veya intihar düşünceleri eşlik ediyorsa derhal bir ruh sağlığı uzmanına başvurulmalıdır. Acil durumlarda (intihar planı veya girişimi) 112 acil servis aranmalıdır. Klinik bir psikoloğa danışılması önerilir.