Majör depresif bozukluk

Majör depresif bozukluk (MDB), DSM-5’te tanımlanan, bireyin duygudurum, düşünce ve bedensel işlevlerini etkileyen yaygın bir psikiyatrik bozukluktur. Temel özelliği, en az iki hafta süreyle neredeyse her gün, günün büyük bölümünde çökkün duygudurum veya ilgi/zevk kaybının (anhedoni) yaşanmasıdır. Bu durum, klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya veya sosyal, mesleki ya da diğer önemli işlevsellik alanlarında bozulmaya yol açar.

Belirtileri / Özellikleri

Tanı için en az beş belirtinin aynı iki haftalık dönemde bulunması gerekir: çökkün duygudurum, ilgi kaybı, iştah veya kilo değişiklikleri, uyku bozuklukları (uykusuzluk veya aşırı uyuma), psikomotor ajitasyon veya retardasyon, yorgunluk, değersizlik/suçluluk duyguları, odaklanma güçlüğü ve ölüm düşünceleri. Belirtiler madde kullanımına veya başka bir tıbbi duruma bağlı olmamalıdır.

Sebepleri / Mekanizması

MDB’nin etiyolojisi biyolojik, genetik, psikososyal ve çevresel faktörlerin etkileşimini içerir. Nörotransmitter dengesizlikleri (serotonin, noradrenalin), hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) eksen disfonksiyonu, nöroinflamasyon ve genetik yatkınlık (örneğin, birinci derece akrabalarda depresyon öyküsü) önemli rol oynar. Travma, kronik stres ve kayıplar gibi çevresel faktörler de tetikleyici olabilir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Depresif belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa, günlük işlevselliği belirgin şekilde bozuyorsa veya intihar düşünceleri varsa, bir ruh sağlığı uzmanına başvurulmalıdır. Erken müdahale, iyileşme sürecini hızlandırabilir ve kronikleşmeyi önleyebilir. Klinik bir psikoloğa veya psikiyatriste danışılması önerilir.