Kriz tepkisi

Kriz tepkisi, bireyin ani ve beklenmedik bir stresör karşısında verdiği akut psikolojik ve fizyolojik yanıttır. Bu tepki, travmatik olaylar, kayıplar, doğal afetler veya kişisel krizler sonrasında ortaya çıkabilir. Kriz anında bireyin başa çıkma mekanizmaları yetersiz kalır ve geçici bir dengesizlik hali yaşanır.

Belirtileri / Özellikleri

Kriz tepkisi; yoğun kaygı, çaresizlik hissi, uyku bozuklukları, konsantrasyon güçlüğü, fiziksel belirtiler (çarpıntı, titreme) ve duygusal dalgalanmalarla kendini gösterebilir. Birey olayı tekrar tekrar zihninde canlandırabilir veya kaçınma davranışları sergileyebilir.

Sebepleri / Mekanizması

Kriz tepkisi, beynin tehdit algısına verdiği savaş-kaç-don tepkisinin bir uzantısıdır. Amigdala aktive olur, kortizol ve adrenalin salınımı artar. Bireyin önceki deneyimleri, sosyal destek düzeyi ve kişilik özellikleri tepkinin şiddetini etkiler.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Kriz tepkisi genellikle birkaç gün içinde hafifler; ancak belirtiler iki haftadan uzun sürer, günlük işlevselliği ciddi şekilde bozarsa veya travma sonrası stres bozukluğuna dönüşme riski varsa bir klinik psikoloğa danışılması önerilir.