Kriz refahı
Kriz refahı, bireyin kriz anında duygusal dengeyi koruyarak işlevselliğini sürdürebilme ve krizi büyümeden atlatabilme kapasitesidir.
Kriz refahı, bireyin ani ve beklenmedik bir olay karşısında duygusal dengeyi koruyabilme, mevcut başa çıkma mekanizmalarını etkin kullanabilme ve krizin olumsuz etkilerini en aza indirgeyerek işlevselliğini sürdürebilme yetisidir. Bu kavram, kriz anında kişinin iç kaynaklarını harekete geçirerek uyum sağlama sürecini ifade eder.
Belirtileri / Özellikleri
Kriz refahı yüksek bireyler, kriz anında sakin kalabilme, durumu gerçekçi değerlendirme, problem çözme odaklı düşünme ve sosyal destek arama gibi davranışlar sergiler. Duygusal dalgalanmalar yaşasalar da kısa sürede toparlanabilirler. Bu kişiler genellikle esneklik, umut ve öz-yeterlik gibi özelliklere sahiptir.
Sebepleri / Mekanizması
Kriz refahı, bireyin önceki deneyimleri, başa çıkma becerileri, sosyal destek ağı ve kişilik özellikleri (örneğin dayanıklılık) gibi faktörlerden etkilenir. Ayrıca, travma sonrası büyüme gibi süreçlerle de ilişkilidir. Beynin stres yanıt sisteminin düzenlenmesi ve duygu düzenleme becerileri bu kapasitenin temelini oluşturur.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Eğer kriz sonrası yoğun kaygı, çaresizlik, uyku bozuklukları veya işlevsellikte belirgin düşüş birkaç haftadan uzun sürüyorsa, klinik bir psikoloğa danışılması önerilir. Kriz refahının düşük olması, travma sonrası stres bozukluğu veya depresyon gibi durumların habercisi olabilir.