Kişilik bozuklukları türleri

Kişilik bozuklukları, bireyin kendini ve çevresini algılama, düşünme ve ilişki kurma biçiminde kalıcı, esnek olmayan ve işlevsellikte bozulmaya yol açan örüntülerdir. DSM-5 sınıflandırmasına göre üç küme altında 10 farklı tür tanımlanmıştır.

Belirtileri / Özellikleri

A kümesi (tuhaf-eksantrik): Paranoid, şizoid, şizotipal kişilik bozuklukları; güvensizlik, sosyal çekilme ve tuhaf düşüncelerle kendini gösterir. B kümesi (dramatik-duygusal): Antisosyal, borderline, histriyonik, narsisistik; dürtüsellik, duygusal dengesizlik ve dikkat çekme davranışları öne çıkar. C kümesi (kaygılı-korkulu): Çekingen, bağımlı, obsesif-kompulsif; aşırı kaygı, başkalarına bağımlılık ve mükemmeliyetçilik belirgindir.

Sebepleri / Mekanizması

Genetik yatkınlık, erken dönem travmalar, ihmal veya istismar, aile içi işlev bozuklukları ve mizaç özellikleri gibi biyopsikososyal faktörlerin etkileşimiyle gelişir. Kişilik bozuklukları, bireyin baş etme mekanizmalarının katılaşması ve uyumsuz savunma düzeneklerinin süreklilik kazanmasıyla ortaya çıkar.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Kişilik bozukluğu belirtileri iş, sosyal veya özel yaşamda belirgin sıkıntıya yol açıyorsa, kişi kendine veya başkalarına zarar verme riski taşıyorsa ya da depresyon, anksiyete gibi ek sorunlar eşlik ediyorsa bir ruh sağlığı uzmanına danışılması önerilir. Erken müdahale, uzun vadeli işlevselliği artırabilir.