Kişilerarası alçaklık

Kişilerarası alçaklık, bireyin sosyal ilişkilerde kendini sürekli olarak küçümsemesi, başkalarını ise abartılı bir şekilde yüceltmesiyle karakterize edilen bir psikolojik örüntüdür. Bu durum, kişinin kendi ihtiyaçlarını, duygularını veya başarılarını geri plana atarak başkalarının onayını kazanmaya çalışması şeklinde ortaya çıkar. Genellikle düşük benlik saygısı, sosyal kaygı ve mükemmeliyetçilikle bağlantılıdır.

Belirtileri / Özellikleri

Kişilerarası alçaklık gösteren bireyler, sıklıkla kendilerini eleştirir, iltifatları reddeder ve başarılarını küçümser. Başkalarının fikirlerine aşırı değer verirken kendi görüşlerini ifade etmekten kaçınırlar. Sosyal ortamlarda geri planda kalmayı tercih eder, çatışmadan kaçınmak için kendi ihtiyaçlarını bastırırlar. Bu kişiler, başkaları tarafından beğenilmeme korkusuyla sürekli özür diler veya kendilerini suçlarlar.

Sebepleri / Mekanizması

Bu davranış örüntüsünün kökeninde genellikle çocukluk döneminde yaşanan eleştirel veya ihmal edici ebeveyn tutumları, travmatik deneyimler veya sosyal onaya aşırı duyarlılık yatan bir mizaç yer alır. Toplumsal cinsiyet rolleri de kadınların daha fazla alçakgönüllü olmasını bekleyerek bu durumu pekiştirebilir. Bilişsel çarpıtmalar (örneğin, ‘ya hep ya hiç’ düşüncesi) kişinin kendini sürekli yetersiz görmesine neden olur.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Kişilerarası alçaklık, günlük işlevselliği bozuyorsa, depresyon veya sosyal kaygı gibi ek sorunlara yol açıyorsa veya kişi sürekli olarak kendini değersiz hissediyorsa bir klinik psikoloğa danışılması önerilir. Profesyonel yardım, bilişsel davranışçı terapi gibi yöntemlerle benlik saygısını güçlendirmeye ve sağlıklı iletişim becerileri geliştirmeye yardımcı olabilir.