Kendilik önemi

Kendilik önemi, bireyin kendi değerini, yeteneklerini ve toplumsal konumunu abartılı bir şekilde önemsemesi ve bunları sürekli olarak başkalarına kanıtlama ihtiyacı duymasıdır. Bu kavram, narsisistik kişilik özellikleriyle yakından ilişkilidir ve kişinin başkalarının görüşlerine aşırı duyarlı olmasına, eleştirilere tahammülsüzlük göstermesine yol açabilir. Kendilik önemi, sağlıklı özsaygıdan farklı olarak, kişinin kendini sürekli olarak başkalarıyla karşılaştırması ve üstünlük kurma çabasıyla karakterizedir.

Belirtileri / Özellikleri

Kendilik önemi yüksek bireylerde sıkça görülen belirtiler arasında sürekli olarak takdir ve onay arayışı, başkalarının başarılarını küçümseme, eleştirilere aşırı tepki verme, empati eksikliği ve kendi ihtiyaçlarını başkalarınınkinden üstün tutma yer alır. Bu kişiler genellikle kendilerini özel ve eşsiz olarak görür, yalnızca yüksek statülü kişilerle ilişki kurmaya çalışırlar. Ayrıca, başarısızlık durumlarında suçu dış faktörlere atma eğilimindedirler.

Sebepleri / Mekanizması

Kendilik öneminin gelişiminde genetik yatkınlık, erken çocukluk döneminde aşırı övgü veya tersine ihmal gibi ebeveyn tutumları, kültürel faktörler ve bireyin başa çıkma mekanizmaları rol oynar. Psikodinamik yaklaşıma göre, bu özellik altta yatan bir değersizlik duygusuna karşı bir savunma olarak ortaya çıkabilir. Sosyal öğrenme kuramı ise, çevrenin narsisistik davranışları pekiştirmesiyle bu özelliğin geliştiğini öne sürer.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Kendilik önemi, kişinin iş, ilişki ve sosyal işlevselliğini bozacak düzeye ulaştığında, örneğin sürekli çatışmalara yol açıyorsa, empati yoksunluğu nedeniyle yakın ilişkiler kurulamıyorsa veya kişi eleştirilere aşırı tepki vererek depresyon ya da kaygı belirtileri gösteriyorsa, bir ruh sağlığı uzmanına danışılması önerilir. Klinik bir psikoloğa başvurarak, bireyin bu özelliklerinin altında yatan dinamiklerin anlaşılması ve uygun terapi yöntemleriyle (örneğin psikodinamik terapi veya bilişsel davranışçı terapi) çalışılması faydalı olabilir.