Kader itkisi
Kader itkisi, Alfred Adler'in bireysel psikolojisinde, bireyin yaşam hedeflerini ve davranışlarını yönlendiren, bilinçdışı amaçlılık ilkesidir.
Kader itkisi (guiding fiction), Alfred Adler’in bireysel psikolojisinde, bireyin yaşamını yönlendiren bilinçdışı, kurgusal bir hedeftir. Bu kavram, insan davranışlarının geçmiş nedenlerden çok gelecekteki amaçlar tarafından belirlendiğini vurgular. Adler’e göre her birey, bilinçdışı bir şekilde oluşturduğu bu kurgusal hedefe ulaşmak için çaba gösterir; bu hedef, kişinin yaşam tarzını ve algılarını şekillendirir.
Özellikleri
Kader itkisi, bireyin kendine özgü yaşam hedefini temsil eder ve genellikle gerçekçi olmayan, idealize edilmiş bir amaca yöneliktir. Bu kurgusal hedef, kişinin seçimlerini, duygularını ve davranışlarını tutarlı bir şekilde organize eder. Örneğin, bir kişi “herkes tarafından sevilme” gibi bir kader itkisine sahip olabilir ve bu, onun sosyal etkileşimlerini ve öz saygısını etkiler. Kader itkisi, bireyin aşağılık duygusunu telafi etme çabasıyla da ilişkilidir; kişi, eksikliklerini gidermek için bu kurgusal hedefe yönelir.
Mekanizması
Adler, kader itkisinin bilinçdışı süreçlerle oluştuğunu ve bireyin erken çocukluk deneyimlerinden kaynaklandığını öne sürer. Bu kurgusal hedef, kişinin algılarını filtreleyerek yalnızca hedefle uyumlu bilgileri işlemesine neden olur. Örneğin, üstünlük çabasıyla hareket eden bir birey, başarısızlıkları görmezden gelip başarıları abartabilir. Kader itkisi, bireyin yaşam tarzını belirler ve kişilik gelişiminde merkezi bir rol oynar.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Kader itkisi, sağlıklı bireylerde uyum sağlayıcı bir işlev görürken, aşırı katı veya gerçekçi olmayan hedefler kaygı, depresyon veya sosyal uyumsuzluğa yol açabilir. Eğer kişi, kurgusal hedefinin sürekli olarak ulaşılamaz olduğunu hissediyor, bu nedenle yoğun stres yaşıyor veya işlevselliği bozuluyorsa, bir klinik psikoloğa danışılması önerilir. Profesyonel destek, bireyin kader itkisini fark etmesine ve daha esnek, gerçekçi hedefler geliştirmesine yardımcı olabilir.