Aşırı bencillik

Aşırı bencillik, bireyin kendi çıkarlarını, isteklerini ve ihtiyaçlarını başkalarınınkine sürekli olarak üstün tutması, empati ve başkalarının perspektifini anlama becerisinde belirgin eksiklikle kendini gösteren bir kişilik özelliğidir. Bu tutum, sağlıklı öz çıkarın ötesine geçerek ilişkilerde dengesizlik ve sosyal uyumsuzluğa yol açar. Aşırı bencillik, narsisistik kişilik bozukluğu gibi klinik durumlarla ilişkili olabilir, ancak her aşırı bencil davranış bir bozukluk anlamına gelmez.

Belirtileri / Özellikleri

Aşırı bencillik gösteren bireyler genellikle başkalarının duygularına karşı duyarsızdır, sürekli ilgi ve takdir bekler, kendi ihtiyaçlarını karşılamak için başkalarını kullanmaktan çekinmez, eleştiriye aşırı hassasiyet gösterir ve başkalarının başarılarını kıskanır veya küçümser. Bu kişiler, sorumluluk almaktan kaçınır ve hataları için başkalarını suçlama eğilimindedir.

Sebepleri / Mekanizması

Aşırı bencilliğin gelişiminde genetik yatkınlık, erken dönem aşırı şımartılma veya ihmal, ebeveyn modelleri, düşük benlik saygısı ve kültürel faktörler rol oynayabilir. Psikanalitik kurama göre, aşırı bencillik, gerçek benlik ile ideal benlik arasındaki çatışmadan kaynaklanan bir savunma mekanizması olabilir. Bilişsel davranışçı yaklaşım ise bu özelliğin, abartılı öz-önem inançları ve başkalarını değersiz görme gibi çarpık düşünce kalıplarıyla beslendiğini öne sürer.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı

Aşırı bencillik, kişinin iş, aile ve sosyal ilişkilerinde ciddi sorunlara, yalnızlığa ve duygusal sıkıntıya yol açıyorsa, bir ruh sağlığı uzmanına danışılması önerilir. Özellikle bu özellik, narsisistik kişilik bozukluğu gibi tanımlanmış bir bozukluğun parçasıysa, psikoterapi (örneğin bilişsel davranışçı terapi veya psikodinamik terapi) empati geliştirme ve sağlıklı ilişki becerileri kazandırmada yardımcı olabilir.