Tutum normu
Tutum normu, bir kişinin belirli bir davranışı sergilemesinde etkili olan, o davranışa yönelik olumlu veya olumsuz değerlendirmelerini ifade eden psikolojik bir yapıdır.
Tutum normu, planlı davranış teorisi kapsamında, bireyin belirli bir davranışı gerçekleştirmeye yönelik olumlu veya olumsuz değerlendirmesidir. Kişinin davranışa ilişkin inançları ve bu inançlara verdiği önem doğrultusunda şekillenir. Tutum normu, davranışsal niyetin önemli bir belirleyicisi olarak kabul edilir.
Özellikleri
Tutum normu, bireyin davranışın sonuçlarına ilişkin beklentileri ve bu sonuçlara verdiği değerden oluşur. Örneğin, bir kişinin egzersiz yapmaya yönelik tutumu, egzersizin sağlığa faydalı olduğuna inanması ve bu faydayı önemsemesi durumunda olumlu olacaktır. Tutum normu, diğer normlardan (örneğin, sosyal norm) farklı olarak bireyin içsel değerlendirmesine dayanır.
Oluşum Mekanizması
Tutum normu, bireyin davranışla ilgili inançları (davranışsal inançlar) ve bu inançların sonuçlarına verdiği değer (sonuç değerlendirmesi) etkileşimiyle oluşur. Kişi, bir davranışın belirli sonuçlar doğuracağına inanıyorsa ve bu sonuçları olumlu ya da olumsuz olarak değerlendiriyorsa, buna uygun bir tutum geliştirir. Bu süreç, bilişsel ve duygusal bileşenleri içerir.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalı
Tutum normu kavramı, özellikle sağlık davranışları, bağımlılık veya alışkanlık değişikliği gibi konularda bireyin davranış değişikliğine direnç gösterdiği durumlarda önem kazanır. Eğer bir kişi, sağlıklı bir davranışı benimseme konusunda olumlu tutuma sahip olmasına rağmen bu davranışı sergileyemiyorsa, altında yatan diğer faktörleri (örneğin, algılanan davranışsal kontrol veya sosyal normlar) değerlendirmek için klinik bir psikoloğa danışılması önerilir.